Το έντονο ενδιαφέρον των συμμετεχόντων κέντρισε η σημαντική και ιδιαίτερα επίκαιρη εκδήλωση, με θέμα «Όταν τα γήπεδα αντιστάθηκαν στους πολέμους», που διοργάνωσαν οι Οργανώσεις Λιβαδειάς του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, το Σάββατο 24 Οκτώβρη, με ομιλητές τον Θοδωρή Λιάπη, υπεύθυνο του Τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού της ΚΕ του ΚΚΕ και τον Νάσο Μπράτσο, δημοσιογράφο – συγγραφέα.
Μέσα από την εκδήλωση, τις ομιλίες και την προβολή σχετικού βίντεο αναδείχθηκε η παρακαταθήκη που αφήνει στις σημερινές συνθήκες όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και πολέμων η πείρα της αντίστασης και της οργανωμένης διεκδίκησης του εργατικού – λαϊκού μαζικού αθλητισμού την περίοδο του Μεσοπολέμου και του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Φωτίστηκαν γνωστές και άγνωστες πλευρές από την ιστορία του εργατικού αθλητισμού στην Ελλάδα και την Ευρώπη, από την στάση αθλητών πού βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή στους μεγάλους αγώνες εκείνης της περιόδου, που στάθηκαν απέναντι στο φασισμό και το ναζισμό. Ταυτόχρονα φωτίστηκε και η πρωτοπόρα δράση του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ στο μέτωπο του αθλητισμού την περίοδο του Μεσοπολέμου και της φασιστικής και ναζιστικής κατοχής, μέσα σε συνθήκες βαθιάς παρανομίας και διώξεων.
Την εκδήλωση προλόγισε η Λιάνα Καραβασίλη, γραμματέας της ΤΕ Λιβαδειάς του ΚΚΕ, τονίζοντας ότι «Σ’ έναν κόσμο που φλέγεται, σε συνθήκες που προσομοιάζουν ολοένα και περισσότερο με αυτές του Μεσοπολέμου, τώρα που ο καπιταλισμός βρίσκεται μπροστά σε νέα αδιέξοδα κι επιχειρεί να βρει διέξοδο στις αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς με τη δύναμη των όπλων, σήμερα που όλες οι κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών κρατών προετοιμάζουν τους λαούς να “γίνουν κρέας στα κανόνια τους”, ενώ ο “μπαμπούλας” του φασισμού και ο ρατσισμός ανθούν ξανά και καλλιεργούνται πολύμορφα από το σύστημα απέναντι στους κάθε λογής κατατρεγμένους από την καπιταλιστική βαρβαρότητα, το ΚΚΕ και η ΚΝΕ επιλέγουμε να αναδείξουμε τους πρωταγωνιστές των γηπέδων που σήκωσαν ανάστημα απέναντι στον πόλεμο και τον φασισμό».
Ακολούθησε προβολή βίντεο που έχει επιμεληθεί το Τμήμα Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού της ΚΕ του ΚΚΕ, στο οποίο γίνεται αναφορά σε ιστορικές στιγμές αντίστασης που σημάδεψαν τον αθλητισμό, αλλά και σε σύγχρονες περιπτώσεις αθλητών που εναντιώθηκαν στην εμπορευματοποίηση του αθλητισμού.
Στη μελέτη της ιστορίας του αθλητισμού ως πλευρά της κοινωνικής εξέλιξης όχι μέσα από μια στατική ματιά, αλλά ως πηγή έμπνευσης και πολύτιμης πείρας για το σήμερα, στάθηκε ο Θ. Λιάπης στην ομιλία του, τονίζοντας την παρέμβαση και δράση του ΚΚΕ για την ανάπτυξη μαζικού λαϊκού αθλητισμού στη χώρα μας κάτω από δύσκολες συνθήκες την περίοδο που Μεσοπολέμου και της Κατοχής.
«Το ΚΚΕ από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του, την περίοδο του μεσοπολέμου, σε βαθιά παρανομία, ενάντια στους κατασταλτικούς μηχανισμούς του αστικού κράτους και της εργοδοσίας, το ιδιώνυμο του Βενιζέλου, τις διώξεις, τις δολοφονικές επιθέσεις, τις φυλακίσεις, τον εκτοπισμό, συνέδεσε συνολικά τη δράση του με την ανάπτυξη του μαζικού αθλητισμού στην Ελλάδα και ιδιαίτερα το πιο δημοφιλές άθλημα το ποδόσφαιρο», σημείωσε και πρόσθεσε:
«Το ΚΚΕ και η ΟΚΝΕ ανέπτυξαν πρωτοπόρα δράση στο μέτωπο του αθλητισμού, οργανώνοντας τη διεκδίκηση αλλά και αυτήν κάθε αυτήν την ψυχαγωγία του λαού που έπαιζε βασικό ρόλο στην ψυχική και ηθική ανάταση με ιδιαίτερη φροντίδα και δημιουργικότητα.
Παράλληλα αποτέλεσαν την οργανωτική ραχοκοκαλιά για τη συγκρότηση μαζικών αθλητικών σωματείων που προσέλκυαν νέο κόσμο και τον έφερναν σε επαφή με τις θέσεις και την ιδεολογία του Κόμματος σε δύσκολες συνθήκες παρανομίας».
Τόνισε επίσης το σημαντικό ρόλο που έπαιξαν οι πρόσφυγες στην οργάνωση των εργαζομένων στα αθλητικά σωματεία και την ίδρυση ομάδων με έντονο το προλεταριακό προσφυγικό στοιχείο, προσδιορίζοντας ότι ο κόσμος που συμμετείχε στα αθλητικά σωματεία στην περίοδο του Μεσοπολέμου και της Κατοχής, ήταν αυτός που στη συνέχεια επάνδρωσε τον ΕΛΑΣ και το ΔΣΕ.
Στάθηκε στην περίοδο της Κατοχής και στην αθλητική δράση που αναπτύχθηκε με πρωτοβουλία του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ, η οποία οδήγησε στην ίδρυση πλήθους νέων αθλητικών συλλόγων στις φτωχογειτονιές, σημειώνοντας πώς αυτό συνέβαλε στην οργάνωση της διεκδίκησης και την αγωνιστική αφύπνιση του λαού.
Έκανε ιδιαίτερη αναφορά σε περιπτώσεις αθλητών, όπως των ποδοσφαιριστών Γόδα, Κοντούλη, Μουράτη και άλλων, τονίζοντας ότι ήταν τέκνα μιας αθλητικής κίνησης που αναπτύχθηκε μέσα από το εργατικό κίνημα, αθλητές – αγωνιστές που έμειναν ακλόνητοι και αμετακίνητοι στα ιδανικά τους, χωρίς να λογαριάζουν ούτε την ίδια τους τη ζωή.
Συνεχίζοντας ο Θ. Λιάπης υπογράμμισε ότι η πρωτοβουλία του ΚΚΕ, με τη συμβολή συγγραφέων και ερευνητών όπως ο Νάσος Μπράτσος, να συγκεντρωθεί σημαντικό υλικό από εκείνη την περίοδο στοχεύει στο να φέρει σε επαφή τη νέα γενιά με την ιστορία του λαϊκού κινήματος στη χώρα μας και την προσφορά του ΚΚΕ.
«Δεν μιλάμε για μία στατική η μουσειακή ματιά στην ιστορία. Κοιτάμε από την σκοπιά του μέλλοντος όλες αυτές τις ομάδες, τους αθλητές, τον ρόλο του αθλητισμού ως τομέα και πλευρά της κοινωνίας στην εξέλιξή της. Και αυτό το κάνουμε γιατί γνωρίζουμε καλά πού μπορεί να συμβάλλει ο αθλητισμός κάτω από άλλες συνθήκες, όταν θα καλλιεργείται συστηματικά στη νεολαία, διαμορφώνοντας στάση ζωής για την πραγματικότητα που ζει.
Γνωρίζουμε καλά ότι μέσα από τον αθλητισμό μαθαίνει ο άνθρωπος με βιωματικό τρόπο και ιδιαίτερα ο νέος άνθρωπος να αγωνίζεται, να βάζει στόχους και να τους κατακτά, γίνεται ενεργητικός και δραστήριος και όχι παθητικός και αδρανής χωρίς να διεκδικεί δικαιώματα και μία καλύτερη ζωή», σημείωσε χαρακτηριστικά και τόνισε ότι «μελετάμε την πείρα μας στον αθλητισμό, ιδιαίτερα σε κρίσιμες περιόδους γιατί αφορά το σήμερα και αποτελεί έμπνευση και οδηγό».
Στις ιστορικές συνθήκες τις περιόδου στη χώρα μας και την Ευρώπη που χαρακτηρίζονται από τους Βαλκανικούς και τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την σοσιαλιστική επανάσταση και την εκστρατεία ενάντια στην ΕΣΣΔ και με ελληνική συμμετοχή, τη μικρασιατική εκστρατεία, το παγκόσμιο οικονομικό κραχ του 1929, την εξαθλίωση των εργαζομένων και του λαού, τις επιθέσεις και τις διώξεις σε βάρος των συνδικάτων και του ΚΚΕ, αλλά και την προετοιμασία για το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στάθηκε την ομιλία του ο Ν. Μπράτσος.
Τόνισε ότι σε αυτές τις συνθήκες «συνειδητά οι άρχουσες τάξεις επιχείρησαν μέσω του αθλητισμού να αποκαταστήσουν την επικοινωνία τους με τα στρώματα της νεολαίας και να περάσουν εθνικιστικές φιλοπόλεμες αντιλήψεις, αλλά και όπως κυνικά έλεγαν να έχουν στον πόλεμο που θα έρθει και ήρθε – ήταν ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος – καλογυμνασμένους στρατιώτες. Έβλεπαν τα αθλητικά σωματεία σαν κέντρα νεοσυλλέκτων. Ιδιαίτερα ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι επένδυσαν πολύ σε αυτό».
Συνεχίζοντας τόνισε ότι αντίπαλο δέος σε αυτή την προσπάθεια ήταν το κίνημα του εργατικού αθλητισμού που επιχείρησε να αποσπάσει τη νεολαία από τη μιλιταριστική προπαγάνδα. Ανέφερε ότι «ιδρύθηκε με συνειδητή πολιτική απόφαση στην Ελλάδα από ΟΚΝΕ, ΚΚΕ, συνδικάτα, στα πλαίσια της Κόκκινης Διεθνούς των Σπορ και ήταν στα μάτια της άρχουσας τάξης μισητός αντίπαλος».
Προσδιόρισε ότι όλη αυτή την περίοδο, ο αθλητισμός χρησιμοποιήθηκε απροκάλυπτα από το καθεστώς ανεξάρτητα τη μορφή του, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά σε γνωστά και άγνωστα ιστορικά γεγονότα και διώξεις.
Παράλληλα ο Ν. Μπράτσος αναφέρθηκε σε μεγαλειώδεις στιγμές αντίστασης στον φασισμό μέσα στα γήπεδα του ποδοσφαίρου, στους Ολυμπιακούς Αγώνες και αλλού, τόσο στην Ελλάδα, όσο και την υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή του ΚΚΕ, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι «αν και χτυπήθηκε με εισβολές σε γραφεία, συλλήψεις και εξορίες όχι μόνο στο αθλητικό του κομμάτι, αλλά συνολικά με το νόμο του ιδιώνυμου και τις διώξεις μελών του το ΚΚΕ, άφησε πλούσια σπορά».
Αναφέρθηκε επίσης στην περίοδο της Κατοχής, τις πρωτοβουλίες του ΚΚΕ και τη συνεισφορά της «σποράς» του προηγούμενου διαστήματος στην οργάνωση του λαϊκού μαζικού αθλητισμού και το πώς συνέβαλε στην οργάνωση της διεκδίκησης, της αντίστασης και την ανύψωση του ηθικού του λαού. Εξιστόρησε γεγονότα και περιστατικά εκείνης της εποχής που έχουν διασωθεί και συγκεντρωθεί μέσα από την έρευνα σχετικά με τη σύνδεση των αθλητικών σωματείων και δραστηριοτήτων, με τον αγώνα του λαού ενάντια στους φασίστες και ναζί κατακτητές, αλλά και με την οργάνωση της επιβίωσης από την πείνα και τις κακουχίες.
